ادبیات مقاومت بیان کننده اعمال و احساسات مردمی است که در برابر تعدی متجاوزان قرار گرفته اند و هدف از آن وحدت گروه های مختلف اجتماعی برای ایستادگی در برابر این تهاجم است. شاعرانی که در این زمینه شعر سروده اند با نوآوری به بیان عواطف جمعی، از جمله حس تمرد در برابر دشمن، شهادت طلبی و امید پرداخته اند. چنانکه با ستایش از استقامت مردم در سروده های خویش، آنان را از پذیرش ذلت برحذر داشته و به قیام و ایستادگی دعوت کرده اند. اسد محمد قاسم از جمله شاعران فلسطینی است که به طور گسترده، از اشعار خویش برای ایجاد روحیه مقاومت بهره گرفته است. وی علی رغم شهرت و اقبال بیش از پنج دهه به سرایش اشعار مقاومتی، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، لذا به نظر می رسد، این جستار در پرداختن به این شاعر از این منظر، پیشگام باشد. شاعر برای بیان دیدگاه های خود از قالب های شعر نو و شعر کلاسیک به تناسب موضوع بهره گرفته، و موسیقی شعر را متناسب با اوضاع عاطفی حاکم بر آن اشعار انتخاب کرده است. اسلوب های مورد استفاده وی اسلوب تهکم، استفهام و خطاب است که با موضوعات اجتماعی تناسب بیشتری دارد.

این پژوهش تلاش دارد با بررسی اندیشه های محمد قاسم امین، نگاه این اندیشمند مصری به مسئله ی زن را درک نماید. در این نوشتار، به این پرسش بنیادین پاسخ داده می شود که متون وی، درباره ی حقوق اجتماعی زن مصری، چگونه صورت بندی شده است؟ در این راستا، از رویکرد نظری تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف بهره گرفته شده است. مدعای این پژوهش این-گونه تنظیم شده است: متون تولید شده توسط یک اندیشمند سکولار مصری در نیمه ی نخست قرن بیستم، نابرابری موجود در حقوق اجتماعی زن را بازتاب می دهد. این متون تحت تأثیر هژمونی غرب گرایی، تلاش دارد جامعه ی سنتی مصر را زیر سؤال ببرد. گفتمان موجود در جامعه را که به شدت تحت تسلط اندیشه ی مردسالارانه و سنت قرار دارد در هم شکند و گفتمانی نوین، ایجاد نماید. گفتمانی که نابرابری جنسیتی موجود در جامعه را به چالش می کشد و متصور است که با بهره گیری از نگاه غرب به مسئله ی حقوق اجتماعی زن، می تواند دگرگونی ایجاد کند. متون تولید شده، به عنوان یک ساختار اجتماعی، خود بازتاب دهنده ی ویژگی های موجود در جامعه ی مصر در دهه های پایانی قرن نوزده و سال های آغازین قرن بیست است.

حارث محاسبی زاهد، واعظ، محدث، عارف، فقیه و متکلم قرن سوم است. رسائلی که از وی بر جای مانده، از منحصر به فرد بودن و راه گشایی شان برای دیگران حکایت دارند. کانون این مکتوبات نفس انسان است. محاسبی در آثار خود تنها قصد تحلیل یا تبیین نظری موضوعی را ندارد، بلکه نتیجه بخشی سخن نیز برای او مدنظر است. وی از منابع چهارگانه (قرآن، حدیث، سنت و عقل) در آثار خود استفاده می کرده است؛ اما بیشتر از آنکه این منابع در بحث، برای او اهمیت داشته باشند، موضوع بحث برای او اصالت دارد. به همین دلیل به معنایی می توان وی را اصالت موضوعی دانست، نه اصالت روشی. از این روست که به وضوح می بینیم او بر یک نهج سخن خود را نمی نویسد؛ گاهی به عنوان فقیه و گاهی همچون صوفی یا متکلم سخن می گوید. می توان گفت محاسبی از روش ترکیبی بهره می برد. علاوه بر آن، بخشی از آثار وی در حوزه تصوف، حاصل عبادت است نه تعقل محض. محاسبی مخالفان بسیاری داشته، اما در تالیف تحت تاثیر آنان قرار نگرفته است. از قرن ها پیش کوشش هایی برای معرفی آثار محاسبی انجام شده است؛ اما به دلیل فقدان بخشی از آثار وی، این تحقیقات از جامعیت برخوردار نیست و محققان با توجه به آنچه در دسترس است و بر اساس شواهد، آثار محاسبی را معرفی می کنند. در این مقاله به معرفی تحلیلی روش تالیف آثار محاسبی می پردازیم.

آشنایی با رستنی های یک منطقه گام نخست در برنامه ریزی توسعه ای است و جمع آوری، حفظ و نگهداری گیاهان با کاربری داروئی، صنعتی، علوفه ای و خوراکی، منابع با ارزشی را فراهم می سازد. کوه قراولخانه با مساحت حدود 1650 هکتار، در غرب استان همدان واقع شده است. حداکثر ارتفاع کوه قراولخانه از سطح دریا 2648 متر است. در پژوهش حاضر، نمونه های گیاهی منطقه بر اساس روش مرسوم مطالعات تاکسونومیک، جمع آوری و با به کارگیری منابع لازم شناسایی شدند. گیاهان انحصاری، جایگاه حفاظتی آن ها و شکل زیستی گیاهان منطقه مشخص و طیف زیستی آنها ترسیم گردید. بر اساس اطلاعات به دست آمده از پراکنش جغرافیایی گونه های شناسایی شده، درصد عناصر رویشی منطقه ای تعیین شد. نتایج این بررسی نشان داد در این منطقه 45 تیره، 172 جنس و 255 گونة گیاهی وجود دارند که از این تعداد، 23 گونه، انحصاری ایران هستند. تیرة Asteraceae  با 30 جنس و 41 گونه بیشترین تنوع را دارد. از لحاظ شکل زیستی، گیاهان کوه قراولخانه به ترتیب شامل همی کریپتوفیت ها با 126 گونه (21/49%) و تروفیت ها با 61 گونه (21/24%) دارای بیشترین فراوانی هستند و سپس کریپتوفیت ها با 31 گونه (1/12%)، کامفیت ها با 29 گونه (32/11%)، فانروفیت ها با 7 گونه (73/2%) و هلوفیت ها با 1گونه (39/0%) در رتبه های بعدی قرار دارند. عنصر رویشی ایرانی- تورانی با 46/55 درصد، بیشترین سهم را در کورولوژی گیاهان منطقه دارد.

ترجمۀ پیام قرآن اثر محمد اسد، ترجمه ای کامل از تمام سوره های قرآن و به ترتیب مصحف است. پرسش مهم قابل طرح دربارۀ این ترجمه این است که ترجمۀ پیام قرآن به لحاظ میزان وفاداری به متن چه وضعیتی دارد. نوشتۀ حاضر کوشیده است با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی نمونه هایی از عملکرد محمد اسد در ترجمۀ آیات و تطبیق آن ها بر الگوی ترجمۀ نیومارک، به پاسخی قانع کننده در این راستا دست یابد. نتیجه آنکه مترجم همواره در ترجمۀ خود سعی بر یافتن معادل مناسب برای اصطلاحات دینی داشته و تا حد زیادی در این امر موفق بوده و در مواردی که از یافتن معادل عاجز مانده است، توضیحاتی را در حاشیه ارائه می دهد. در بحث از مشترک لفظی، عموماً سیاق کلام را در نظر دارد، اما در برخی موارد از سیاق غافل شده است. همچنین، برای ترجمۀ استعاره، عملکرد یکسانی نداشته و از شیوه های گوناگونی بهره برده است.

تاثیر سید جمال الدین اسدآبادی در بیداری ادبی جهان عرب را باید در چارچوب ادبیات تطبیقی بررسی کرد. یکی از مباحث مهم ادبیات تطبیقی، بررسی تاثیر یک نویسنده یا متفکر در زبان و ادبیات ملل دیگر است. در این مبحث، محقق باید نقطه آغاز تاثیر نویسنده یا متفکر و محفل یا محافل ادبی که تحت تاثیر او قرار گرفته اند، و همچنین محدوده و مقدار این تاثیر را روشن کند. علی رغم این که مورخان آغاز بیداری ادبی را در دنیای عرب اواخر قرن هیجدهم و اوائل قرن نوزدهم، یعنی هم زمان با حمله ناپلئون بناپارت به مصر، دانسته اند؛ اما حقیقت این است که تحول ادبی در ادبیات نوین عرب در یک ربع اخیر قرن نوزدهم رخ داده است. یعنی زمانی که سید جمال الدین اسدآبادی وارد مصر شد. وی، با فعالیتهای سیاسی و ادبی و تربیت گروهی از اندیشمندان و ادبای مصری، توانست زمینه تحول ادبی را در مصر فراهم نماید. بدین ترتیب سید جمال الدین به طرق زیر در بیداری ادبی جهان معاصر عرب نقش به سزایی ایفا کرده است: الف- با ایجاد بیداری سیاسی، و همچنین بیداری و اصلاحات دینی، زمینه را برای بیداری ادبی فراهم کند. ب- شخصا با نوشتن مقالاتی در روزنامه ها و مجلات و دعوت به ساده نویسی و بیان مطالب سیاسی و اجتماعی در آنها، راه را برای تحول در نوشتار ادبی هموار کند. در نتیجه: 1-       پیشوای نوگرایان در شعرمعاصر عرب یعنی محمود سامی بارودی از شاگردان سید جمال الدین و تحت تاثیر افکار وی بود. 2-       پیشوای نثر معتدل یعنی محمد عبده از شاگردان او بود، که به نوبه خود تاثیر بسزایی در محمود لطفی منفلوطی پیشوای نثر نوین عربی داشت.

مجموعه اقدامات و افتخارآفرینی های شهید قاسم سلیمانی در دوران چهل ساله انقلاب اسلامی، ایشان را به چهره ای بین المللی و نماد مقاومت تبدیل کرده است. بنابراین بررسی مکتب شهید قاسم سلیمانی به عنوان مکتبی جهان شمول و اخروی و الگو سازی آن برای الگو قرارگیری از سوی فرماندهان و مدیران از ضرورتهای اساسی جامعه امروزی ماست. با عنایت به این موارد، این پژوهش با هدف «تدوین الگوی مکتب فرماندهی شهید قاسم سلیمانی» به رشته تحریر درآمده است که با بررسی کتابخانه ای در زندگی نامه، سخنرانی ها، یادداشت ها و وصیت نامه شهید و هم چنین مصاحبه با افراد صاحبنظر و استفاده از نظر خبرگان با بهره گیری از روش تحلیل مضمون، مکتب این شهید والامقام در پنج بعد «معنوی و ارزشی»، «فردی و رفتاری»، «فرماندهی و مدیریتی»، «نظامی» و «تاثیرگذاری (عملکردی)» مشخص شد و در نهایت نتیجه گرفته شد که پیامد مکتب سلیمانی، «سعادت و شهادت» است.

این مقاله به بررسی تطبیقی آرای سید جمال الدین اسد آبادی و حسن حنفی درباره غرب با رویکرد نظری-معرفتی می پردازد. اسد آبادی بانی جریان نو اندیشی دینی است، جریانی که در نیمه نخست قرن بیستم به وجودآورنده جریان دیگری به نام نومعتزلیان شد که امین خولی بانی آن بود و حسن حنفی نیز در حال حاضر یکی از برجسته ترین افراد نو معتزلی است. از روند تحقیق این نتیجه ها به دست آمد که سید جمال الدین از یک سو موافق استفاده مسلمانان از علوم و فنون غربی بوده و در این زمینه به صورت کلی و بدون نگاه انتقادی سخن گفته است و از سوی دیگر، مخالف مکتب های ناسیونالیسم، سوسیالیسم و سکولاریسم بوده اما دموکراسی را استثنا کرده است. حنفی نگاهی مثبت به مکتب های غربی دارد و تنها مخالف سکولاریسم است و ضمن آنکه موافق استفاده از علوم و فنون غربی است، خواستار نقد تمام وجوه تمدن و میراث غربی در کنار تمدن و میراث اسلامی است.

زمینه: ورود به دانشگاه همواره برای برخی از دانشجویان با چالش هایی همراه است که مستلزم سازگاری مجدد می باشد. کنش های سازگاری دانشجویان متفاوت از سازگاری انسان در موقعیت های دیگر می باشد. با توجه به وجود نوع کنش سازگارانه و ناسازگارانه نیاز به وجود ابزار ویژه آن می باشد. هدف: هدف از انجام این پژهش تهیه آزمون مناسب برای سنجش سازگاری دانشجویان متناسب با واکنش های آنان در شرایط فرهنگ ایرانی بود. روش: با استفاده از سوابق پژوهشی انجام شده و آزمون های مشابه خارجی مانند مقیاس سازگاری دانشجویان (سی ای اس) و پرسشنامه انطباقی دانشجویان و جمع آوری اطلاعات مربوط به واکنش های انطباق دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پرسشنامه اولیه تهیه شد. سوالات مربوط به پنج خرده مقیاس با عنوان سازگاری اجتماعی، سازگاری تحصیلی، دلبستگی به رشته و دانشگاه، سازگاری عاطفی و هدفمندی اختصاص داده شد. روایی محتوایی آن توسط اساتید روان شناسی و مشاوره تایید و سپس بروی یک نمونه 771 نفری دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تعدادی از دانشجویان دیگر دانشگاه های شهر اصفهان به همراه آزمون جی اچ کیو اجرا گردید. سوالات با روش آماری مناسب تحلیل و میزان پایایی، روایی و هنجار آزمون همراه نقاط برش تعیین گردیدند. یافته ها: میانگین ضریب لاشه برای تبیین روایی محتوای کل آزمون 0.71 و برای خرده مقیاس ها از 0.58 تا 0.82  به دست آمد. همبستگی نمره کل آزمون با آزمون جی اچ کیو 0.58- به دست آمد و برای سایر خرده مقیاس ها نیز همبستگی معنی بین 0.27- تا 0.43- به دست آمد که نشانگر روایی آزمون است. پایایی درونی کل آزمون 0.94 و برای خرده آزمون ها از 0.73 تا 0.81 تعیین گردید. بحث و نتیجه گیری: با توجه به میزان پایایی و روایی به دست آمده، آزمون سازگاری دانشجویان (اسد) ابزاری است که می تواند مورد استفاده محققان قرار گیرد. به علاوه می تواند به عنوان ابزاری برای سنجش و پایش سازگاری دانشجویان در مراکز مشاوره دانشجویی مورد استفاده واقع شود.